بازار نرم افزار ایران تا دو هزار میلیارد ریال در سال برآورد می شودبازار نرم افزار ایران بر اساس تخمین های سازمان نظام صنفی رایانه یی، 1500 تا دو هزار میلیارد ریال در سال (حدود 150 میلیون یورو) برآورد می شود و درآمد ناشی از صادرات نرم افزار ایران در سال 1385 نیز در حدود 25 میلیون دلار آمریکا ذکر شده درحالی که ارزش درآمد ارزی کالا و خدمات نرم افزاری کشورهای پیشرو در اندازه های چند ده میلیارد دلار است.
مهران خوانساری ابیانه - رییس کمیسیون نرم افزار سازمان نظام صنفی رایانه یی تهران - با بیان این مطلب اظهار کرد: نیاز واقعی در سازمان های دولتی یا موسساتی که هدف اصلی آن ها انتفاع مالی نیست، یعنی اینکه نرم افزار یکی از مولفه های اصلی کاری باشد و سفارش دهنده بدون آن نتواند خدمات خود را ارائه دهد؛ نیاز واقعی شرکت ها و بنگاه های تجاری بر این اساس است که سرمایه گذاری روی نرم افزار تاثیر مستقیم در سودآوری داشته باشد.
خوانساری درباره ی اینکه چند درصد از نرم افزارهای کشور در حوزه ی ict وارداتی و چند درصد آن تولید داخل است گفت: این رقم در حوزه های مختلف متفاوت است، به گونه ای که در حوزه ی نرم افزارهای سیستمی، مانند سیستم عامل و ابزارهای برنامه نویسی، عمده نرم افزارهای مورد استفاده خارجی هستند و تعداد انگشت شماری از نرم افزارهای سیستمی در زمینه های سیستم های امنیتی و ویروس یابی، سیستم عامل لینوکس و مدیریت دانش تولیدات داخلی هستند.
وی افزود: در زمینه ی نرم افزارهای کاربردی، از نظر تعداد غالب نرم افزارهای این حوزه را تولیدات داخل تشکیل می دهند اما از نظر ریالی شاید بتوان گفت که ارزش بازار تا حدی به صورت مساوی بین تولیدات داخلی و خارجی تقسیم شده است.
رییس کمیسیون نرم افزار سازمان نظام صنفی رایانه یی تهران درباره ی علت این امر گفت: علت این امر خرید های خارجی با قیمت های سنگینی در زمینه های برنامه ریزی منابع سازمانی (erp) و کاربردهای سازمان های بزرگ دولتی در حوزه های بانکی، نفت، گاز و انرژی، مخابراتی، امور مالیاتی و سایر زمینه هاست.
خوانساری درباره ی حوزه ی خدمات نرم افزاری افزود: در حوزه خدمات نرم افزاری نیز وضعیت مشابه نرم افزارهای کاربردی است و اگر چه تعداد خدمات نرم افزاری شرکت های داخلی به مراتب بالاتر است اما چه بسا ارزش ریالی خدمات نرم افزاری که سالانه از خارج کشور خریداری می شود، سهم بیشتری از خرید داخل را به خود اختصاص می دهد.
وی درباره ارزیابی کیفیت نرم افزارهای تولید داخل کشور تصریح کرد: کیفیت نرم افزارهای تولید داخل از اصولی مانند عرضه، تقاضا و شرایط رقابتی پیروی کرده و از طرف دیگر قوانین حقوق مالکیت معنوی و بازگشت سرمایه بر آن تاثیر گذار است.
رییس کمیسیون نرم افزار سازمان نظام صنفی رایانه یی تهران افزود: در مواردی که کاربرد جدی وجود دارد مانند نرم افزارهای بانکی که باید در لحظه خدمات ارائه شود و گزاف نیست اگر بگوییم بدون نرم افزار امکان ارائه عملیات بانکی وجود ندارد، کیفیت نرم افزارهای تولیدی بسیار بالاست.
او ادامه داد: اما متاسفانه در برخی موارد تولیدکنندگان مایلند به هر ترتیب سفارش کار یا پروژه را دریافت کنند و با پذیرش شرایط غیرواقعی فنی و ریالی مطرح شده از طرف کارفرمایان و یا بر اساس رقابت های نادرست، اجرا و تحویل صحیح کار که بخش مهمی از آن کیفیت است را دچار خدشه می کنند.
خوانساری با خاطر نشان کردن تجربیات ناخوشایند فراوان در گذشته افزود: این تجربیات باعث شده که کارفرمایان و پیمانکاران در تعریف و اجرای پروژه ها دقت فراوان داشته باشند به طوری که نظام مهندسی و استانداردهای تولید نرم افزار (نماتن) از مجموعه فعالیت هایی بود که انجمن شرکت های انفورماتیک ایران و سازمان نظام صنفی رایانه یی کشور برای جبران این کمبود انجام دادند.
رییس کمیسیون نرم افزار سازمان نظام صنفی رایانه یی تهران در ادامه گفت: در حوزه ی بسته های نرم افزاری آماده و محتوای الکترونیکی، کیفیت تولید نرم افزارها خوب است اما در عمل حقوق مالکیت معنوی و ارزشی که جامعه برای نرم افزارها می پردازد، تاثیر مهمی در کسب و کار این حوزه و در نتیجه در کیفیت فرآورده ها دارد.
او درباره ی وضعیت به کارگیری نرم افزارهای تولید داخل در سازمان ها و موسسات تاکید کرد: نرم افزار باید بر اساس یک نیاز واقعی سفارش داده شود و می توان گفت که شرکت های نرم افزاری که در پروژه داخلی و خارجی آن ها نیاز واقعی در نظر گرفته می شود کار را به درستی انجام می دهند.
خوانساری درباره ی این که ایران سالانه چه حجمی از بازار نرم افزار جهان را به خود اختصاص می دهد تصریح کرد: صنعت نرم افزار از آن دسته صنایعی است که مرزهای جغرافیایی در آن کمتر تاثیرگذار است به طوریکه بازار نرم افزار جهان بر اساس گزارش eito در سال 2007 میلادی 980 میلیارد یورو برآورد می شود.
او گفت: برخی معتقدند که توسعه ی صادرات باید از راه تولید و مصرف بازار داخلی و در پی آن صادر کردن مازاد نیاز داخلی صورت پذیرد مانند آلمان، اما گروهی دیگر بر این باورند که با تشخیص صحیح نیاز بازار خارجی باید به صادرات خدمات و کالا اقدام کرد.
وی ادامه داد: انتصاب روش مناسب بسته به میزان بلوغ بازار داخل و فرصت های تجاری در خارج از کشور دارد و همچنین ایجاد فضای سالم کسب و کار در رشد تولید و مصرف داخلی نقش مهمی دارد به طوری که کاهش واردات، فرصت های کاری بیش تری را برای تولیدکنندگان به وجود می آورد.
خوانساری با بیان این که بازار ایران عمدتا دولتی است، گفت: از سیاست مداران انتظار می رود که در خریدهای خارجی، سهم تولیدکنندگان داخلی را با توجه به قوانین حداکثر استفاده از توان داخلی، ممنوعیت خرید کالا و خدماتی که مشابه آن ها در داخل وجود دارد و انجام کار با مشارکت یک شریک داخلی محترم بشمارند.
این کارشناس با اشاره به مغفول ماندن این دقت نظر در صنعت نرم افزار گفت: تعدادی شرکت بزرگ دولتی به عنوان واسطه و بدون توجه و یا توانایی به کسب ارزش افزوده در شرکت خود، پروژه ها را اخذ و بدون حصول نتیجه رها می کنند.
وی درباره فرصت های تجاری بین المللی تصریح کرد: شرایط دایم در حال تغییر بوده و با عوامل مختلفی مانند مسایل سیاسی پیوند دارند، به طوری که مواردی که تهدید محسوب می شوند بسیاراند اما با مدیریت صحیح می توان آن ها را به فرصت تبدیل کرد.
خوانساری افزود: وجود شرکت های تخصصی بازرگانی نرم افزار که به صورت بین المللی عمل می کنند بسیار موثر خواهند بود، به گونه ای که با ساختار سازی و تفکیک شرکت های تولیدی از شرکت های پیمانکاری نصب و راه اندازی و همچنین ایجاد شرکت های بازرگانی و فروش، صنعت نرم افزار، شکل متکامل تری خواهد گرفت.
وی تاکید کرد: طبیعی است همزمان با برنامه ریزی فروش، باید اقدامات لازم برای ارتقا کیفیت و ظرفیت شرکت های داخلی هم صورت پذیرد.
رییس کمیسیون نرم افزار سازمان نظام صنفی رایانه یی تهران درباره این که در حوزه ی ict کشور از نظر تولید نرم افزار کمبودی هست یا خیر گفت: گاهی تولید نرم افزار با ساده نگری روبرو می شود، گفتاری مانند این که برای تولید نرم افزار سرمایه کمی برای خرید رایانه لازم است و نیروی انسانی با هوش و خلاق هم که در کشور به وفور یافت می شود، نمونه ای از این نگرش است.
خوانساری ادامه داد: اگر تولید صنعتی، ارزش افزوده و رقابت در بازارهای جهانی در گستره دید ما باشد آن وقت نکات دیگری خودنمایی می کند که از مهم ترین آن ها می توان قوانین و عرف فضای سالم کسب و کار، مدیریت بنگاه های نرم افزاری، مدیریت پروژه های نرم افزاری، فرآیند تولید و روش ها، نیروی انسانی ماهر و کارآزموده، کیفیت و نمونه های موفق، روش سرمایه گذاری، قوانین حقوق مالکیت معنوی و غیره را برشمرد.
وی گفت: با برنامه ریزی مناسب و مدیریت درست زمان دستیابی به اهداف در این صنعت کوتاه می شود که شاهد آن نمونه هایی است که در یک دهه موفق به کسب دستاوردها و تحولات جدی شدند.
خوانساری در پایان افزود: به همین دلیل است که بسیاری از کشورها it و ict را به عنوان موتور توسعه برگزیده اند، در کشور ما نیز به این مقوله توجه شده است و برنامه چهارم توسعه اقتصادی کشور، واژه (اقتصاد دانایی محور) را با خود به یدک می کشد، اما افسوس که در همین دوره شاهد بی برنامگی و سهل انگاری در این حوزه هستیم.

منبع : دنیای انفورماتیک  تاریخ : 17   آذر   1386  شاخه : نرم افزار